พระราชกำหนด
เหรียญชัยสมรภูมิ
พุทธศักราช ๒๔๘๔
ในพระปรมาภิไธยสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอานันทมหิดล
คณะผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์
(ตามประกาศประธานสภาผู้แทนราษฎร
ลงวันที่ ๔ สิงหาคม พุทธศักราช ๒๔๘๐)
อาทิตย์ทิพอาภา
พล.อ. พิชเยนทรโยธิน
ตราไว้ ณ วันที่ ๓ กุมภาพันธ์ พุทธศักราช ๒๔๘๔
เป็นปีที่ ๘ ในรัชกาลปัจจุบัน
โดยที่ทหาร ตำรวจ และผู้กระทำหน้าที่อย่างทหารหรือตำรวจได้กระทำการรบกับราชศัตรู สมควรที่จะให้มีเหรียญเพื่อพระราชทานแก่ผู้กระทำการรบนั้น
จึงมีพระบรมราชโองการให้ตราพระราชกำหนดขึ้นไว้ โดยอาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๕๒ ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย ดังต่อไปนี้
มาตรา ๑ พระราชกำหนดนี้ให้เรียกว่า “พระราชกำหนดเหรียญชัยสมรภูมิ พุทธศักราช ๒๔๘๔”
มาตรา ๒[๑] ให้ใช้พระราชกำหนดนี้ตั้งแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป
มาตรา ๓ ให้มีเหรียญเพื่อพระราชทานแก่ผู้ที่กระทำการรบขึ้นอีกชนิดหนึ่งมีนามว่า “เหรียญชัยสมรภูมิ” อักษรย่อ ช.ส.
มาตรา ๔ เหรียญชัยสมรภูมินี้ มีลักษณะเป็นเหรียญโลหะ*กลม ด้านหน้ามีพระบรมรูปสมเด็จพระนเรศวรมหาราชกำลังทรงกระทำยุทธหัตถีกับราชศัตรู มีอักษรจารึกว่า “สมเด็จพระนเรศวรมหาราช กู้ชาติ” ด้านหลังมีอักษรจารึกว่า “เรารบเพื่อเกียรติศักดิ์ไทย” ตัวเหรียญห้อยกับแพรแถบสีแดง กว้าง ๓.๕ เซนติเมตร มีริ้วสีขาวใกล้ขอบทั้งสองข้าง ข้างบนมีเข็มโลหะรูปคทาจอมพลจารึกอักษรว่า “ชัยสมรภูมิ”
มาตรา ๕ เหรียญชัยสมรภูมินี้ จะพระราชทานแก่ทหาร ตำรวจ และผู้กระทำหน้าที่อย่างทหารหรือตำรวจบรรดาที่ได้รับคำสั่งจากหน่วยทหาร หรือตำรวจให้ไปกระทำการรบและได้เคลื่อนที่ไปแล้ว
ถ้าผู้ที่ได้รับพระราชทานเหรียญชัยสมรภูมิ ได้กระทำการจนได้รับความชมเชยจากทางราชการ หรือกระทำความชอบมีบาดเจ็บ จะได้รับพระราชทานเครื่องหมายทำด้วยโลหะสีทอง เป็นรูปขีดประกอบด้วยเปลวระเบิดสำหรับติดที่แพรแถบทุกครั้ง
มาตรา ๗ ถ้าผู้ที่สมควรได้รับพระราชทานเหรียญชัยสมรภูมิวายชนม์เสียก่อนได้รับพระราชทาน จะได้พระราชทานแก่ทายาทคนใดคนหนึ่งของผู้นั้นเพื่อเป็นเครื่องระลึกถึงความดีของผู้ที่ล่วงลับไปแล้ว แต่ทายาทหามีสิทธิที่จะประดับไม่
มาตรา ๘ เหรียญชัยสมรภูมินี้พระราชทานให้เป็นกรรมสิทธิ์แก่ผู้รับ เมื่อผู้ได้รับพระราชทานวายชนม์ ให้ทายาทโดยธรรมรักษาไว้เป็นที่ระลึก ถ้าผู้ได้รับพระราชทานก็ดี ทายาทโดยธรรมก็ดี กระทำความผิดร้ายแรงหรือประพฤติตนไม่สมเกียรติ อาจทรงเรียกคืนได้ ถ้าส่งคืนไม่ได้ด้วยประการใด ๆ ภายในกำหนด ๑ เดือน ต้องใช้ราคาเหรียญนั้น
มาตรา ๙ ให้นายกรัฐมนตรี รักษาการให้เป็นไปตามพระราชกำหนดนี้ และให้มีอำนาจวางระเบียบการเกี่ยวกับการประดับเหรียญและกรณีที่จะให้ประดับเหรียญ
ระเบียบการนี้เมื่อได้ประกาศในราชกิจจานุเบกษาแล้วให้ใช้บังคับได้
ผู้รับสนองพระบรมราชโองการ
พิบูลสงคราม
นายกรัฐมนตรี
*พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมพระราชกำหนดเหรียญชัยสมรภูมิ พุทธศักราช ๒๔๘๔ พุทธศักราช ๒๔๘๕[๓]
มาตรา ๓ ให้แก้คำว่า “เหล็ก” ในมาตรา ๔ แห่งพระราชกำหนดเหรียญชัยสมรภูมิ พุทธศักราช ๒๔๘๔ เป็น “โลหะ” และให้ตัดคำว่า “รมดำ” ในมาตรา ๔ แห่งพระราชกำหนดเหรียญชัยสมรภูมิ พุทธศักราช ๒๔๘๔ ออก
มาตรา ๕ ให้นายกรัฐมนตรีรักษาการตามพระราชบัญญัตินี้
วสุ สรรกำเนิด/ผู้ปรับปรุง
๒๙ เมษายน ๒๕๕๒