พระราชกำหนด
เหรียญชัยสมรภูมิ
พุทธศักราช ๒๔๘๔
ในพระปรมาภิไธยสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอานันทมหิดล
คณะผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์
(ตามประกาศประธานสภาผู้แทนราษฎร
ลงวันที่ ๔ สิงหาคม พุทธศักราช ๒๔๘๐)
อาทิตย์ทิพอาภา
พล.อ. พิชเยนทรโยธิน
ตราไว้ ณ วันที่ ๓ กุมภาพันธ์ พุทธศักราช ๒๔๘๔
เป็นปีที่ ๘ ในรัชกาลปัจจุบัน
โดยที่ทหาร ตำรวจ และผู้กระทำหน้าที่อย่างทหารหรือตำรวจได้กระทำการรบกับราชศัตรู สมควรที่จะให้มีเหรียญเพื่อพระราชทานแก่ผู้กระทำการรบนั้น
จึงมีพระบรมราชโองการให้ตราพระราชกำหนดขึ้นไว้ โดยอาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๕๒ ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย ดังต่อไปนี้
มาตรา ๑ พระราชกำหนดนี้ให้เรียกว่า “พระราชกำหนดเหรียญชัยสมรภูมิ พุทธศักราช ๒๔๘๔”
มาตรา ๒[๑] ให้ใช้พระราชกำหนดนี้ตั้งแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป
มาตรา ๓ ให้มีเหรียญเพื่อพระราชทานแก่ผู้ที่กระทำการรบขึ้นอีกชนิดหนึ่งมีนามว่า “เหรียญชัยสมรภูมิ” อักษรย่อ ช.ส.
มาตรา ๔[๒] เหรียญชัยสมรภูมินี้ มีลักษณะเป็นเหรียญโลหะกลม ด้านหน้ามีพระบรมรูปสมเด็จพระนเรศวรมหาราชกำลังทรงกระทำยุทธหัตถีกับราชศัตรู มีอักษรจารึกว่า “สมเด็จพระนเรศวรมหาราช กู้ชาติ” ด้านหลังมีอักษรจารึกว่า “เรารบเพื่อเกียรติศักดิ์ไทย” ตัวเหรียญห้อยกับแพรแถบสีแดง กว้าง ๓.๕ เซนติเมตร มีริ้วสีขาวใกล้ขอบทั้งสองข้าง ข้างบนมีเข็มโลหะรูปคฑาจอมพลจารึกอักษรว่า “ชัยสมรภูมิ” หรือกับแพรแถบสี ขนาด และลักษณะอื่นตามที่จะได้กำหนดไว้โดยพระราชกฤษฎีกา สำหรับพระราชทานแก่ผู้กระทำการรบกับราชศัตรูในการรบเฉพาะคราว
มาตร ๕[๓] เหรียญชัยสมรภูมินี้ จะพระราชทานแก่ทหาร ตำรวจ และผู้กระทำหน้าที่อย่างทหารหรือตำรวจบรรดาที่ได้รับคำสั่งจากหน่วยทหารหรือตำรวจให้ไปกระทำการรบและได้เคลื่อนที่ไปแล้ว
ถ้าผู้ที่ได้รับพระราชทานเหรียญชัยสมรภูมิได้กระทำการจนได้รับความชมเชยจากทางราชการหรือกระทำความชอบมีบาดเจ็บ จะได้รับพระราชทานเครื่องหมายทำด้วยโลหะสีทองเป็นรูปขีดประกอบด้วยเปลวระเบิดสำหรับติดที่แพรแถบทุกครั้ง
ถ้าผู้ที่ได้รับพระราชทานเหรียญชัยสมรภูมิได้ประกอบวีรกรรม แต่ยังไม่ถึงขั้นที่จะได้รับพระราชทานเหรียญกล้าหาญ จะได้รับพระราชทานเครื่องหมายทำด้วยโลหะสีทองเป็นรูปช่อชัยพฤกษ์ช่อเดียวสำหรับติดที่แพรแถบทุกครั้ง
มาตรา ๖[๔] (ยกเลิก)
มาตรา ๗ ถ้าผู้ที่สมควรได้รับพระราชทานเหรียญชัยสมรภูมิวายชนม์เสียก่อนได้รับพระราชทาน จะได้พระราชทานแก่ทายาทคนใดคนหนึ่งของผู้นั้นเพื่อเป็นเครื่องระลึกถึงความดีของผู้ที่ล่วงลับไปแล้ว แต่ทายาทหามีสิทธิที่จะประดับไม่
มาตรา ๘ เหรียญชัยสมรภูมินี้พระราชทานให้เป็นกรรมสิทธิ์แก่ผู้รับ เมื่อผู้ได้รับพระราชทานวายชนม์ ให้ทายาทโดยธรรมรักษาไว้เป็นที่ระลึก ถ้าผู้ที่ได้รับพระราชทานก็ดีทายาทโดยธรรมก็ดี กระทำความผิดร้ายแรงหรือประพฤติตนไม่สมเกียรติ อาจทรงเรียกคืนได้ ถ้าส่งคืนไม่ได้ด้วยประการใด ๆ ภายในกำหนด ๑ เดือน ต้องใช้ราคาเหรียญนั้น
มาตรา ๙ ให้นายกรัฐมนตรี รักษาการให้เป็นไปตามพระราชกำหนดนี้ และให้มีอำนาจวางระเบียบการเกี่ยวกับการประดับเหรียญและกรณีที่จะให้ประดับเหรียญ
ระเบียบการนี้เมื่อได้ประกาศในราชกิจจานุเบกษาแล้วให้ใช้บังคับได้
ผู้รับสนองพระบรมราชโองการ
พิบูลสงคราม
นายกรัฐมนตรี
พระราชบัญญัติอนุมัติพระราชกำหนดเหรียญชัยสมรภูมิ พุทธศักราช ๒๔๘๔[๕]
มาตรา ๓ สภาผู้แทนราษฎรได้พิจารณาลงมติอนุมัติพระราชกำหนดเหรียญชัยสมรภูมิ พุทธศักราช ๒๔๘๔ ตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย มาตรา ๕๒ เมื่อวันที่ ๑๙ มิถุนายน พุทธศักราช ๒๔๘๔
พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมพระราชกำหนดเหรียญชัยสมรภูมิ พุทธศักราช ๒๔๘๔ พุทธศักราช ๒๔๘๕[๖]
มาตรา ๓ ให้แก้คำว่า “เหล็ก” ในมาตรา ๔ แห่งพระราชกำหนดเหรียญชัยสมรภูมิ พุทธศักราช ๒๔๘๔ เป็น “โลหะ” และให้ตัดคำว่า “รมดำ” ในมาตรา ๔ แห่งพระราชกำหนดเหรียญชัยสมรภูมิ พุทธศักราช ๒๔๘๔ ออก
พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมพระราชกำหนดเหรียญชัยสมรภูมิ พุทธศักราช ๒๔๘๔ (ฉบับที่ ๒) พุทธศักราช ๒๔๘๕[๗]
ประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ ๒๗ ลงวันที่ ๒๘ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๑๔[๘]
พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมพระราชกำหนดเหรียญชัยสมรภูมิ พุทธศักราช ๒๔๘๔ (ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๓๙[๙]
มาตรา ๓ ให้ยกเลิกประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ ๒๗ ลงวันที่ ๒๘ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๑๔
มาตรา ๕ บทบัญญัติแห่งกฎหมาย กฎ ข้อบังคับ ระเบียบ หรือคำสั่งใด อ้างถึงประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ ๒๗ ลงวันที่ ๒๘ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๑๔ หรืออ้างถึงบทบัญญัติแห่งประกาศของคณะปฏิวัติดังกล่าว ให้ถือว่าบทบัญญัติแห่งกฎหมาย กฎ ข้อบังคับ ระเบียบ หรือคำสั่งนั้นอ้างถึงพระราชบัญญัตินี้ หรืออ้างถึงบทบัญญัติแห่งพระราชบัญญัตินี้ในบทมาตราที่มีนัยเช่นเดียวกัน แล้วแต่กรณี
หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติฉบับนี้ คือ โดยที่ประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ ๒๗ ลงวันที่ ๒๘ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๑๔ ว่าด้วยเหรียญชัยสมรภูมิ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมมาตรา ๕ แห่งพระราชกำหนดเหรียญชัยสมรภูมิ พุทธศักราช ๒๔๘๔ ได้ออกใช้บังคับในระหว่างที่มีการปกครองโดยคณะปฏิวัติและใช้ชื่อว่าประกาศของคณะปฏิวัติสมควรปรับปรุงรูปแบบและบทบัญญัติของกฎหมายตามประกาศของคณะปฏิวัติดังกล่าวให้เป็นพระราชบัญญัติเพื่อให้เป็นไปตามวิธีการตรากฎหมายในระบบปกติตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย จึงจำเป็นต้องตราพระราชบัญญัตินี้
ฐิติมา/ตรวจ
๒๕ พฤษภาคม ๒๕๕๒
[๑] ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๕๘/-/หน้า ๑๖๓/๔ กุมภาพันธ์ ๒๔๘๔
[๒] มาตรา ๔ แก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมพระราชกำหนดเหรียญชัยสมรภูมิ พุทธศักราช ๒๔๘๔ พุทธศักราช ๒๔๘๕ และเพิ่มโดยพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมพระราชกำหนดเหรียญชัยสมรภูมิ พุทธศักราช ๒๔๘๔ (ฉบับที่ ๒) พุทธศักราช ๒๔๘๕
[๓] มาตรา ๕ แก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมพระราชกำหนดเหรียญชัยสมรภูมิ พุทธศักราช ๒๔๘๔ (ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๓๙
[๔] มาตรา ๖ ยกเลิกโดยพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมพระราชกำหนดเหรียญชัยสมรภูมิ พุทธศักราช ๒๔๘๔ พุทธศักราช ๒๔๘๕
[๕] ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๕๘/-/หน้า ๙๐๒/๘ กรกฎาคม ๒๔๘๔
[๖] ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๕๙/ตอนที่ ๓๐/หน้า ๙๖๕/๕ พฤษภาคม ๒๔๘๕
[๗] ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๕๙/ตอนที่ ๖๗/หน้า ๑๙๑๕/๒๐ ตุลาคม ๒๔๘๕
[๘] ประกาศในราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๘๘/ตอนที่ ๑๔๗/ฉบับพิเศษ หน้า ๓/๒๘ ธันวาคม ๒๕๑๔
[๙] ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๑๓/ตอนที่ ๔๔ ก/หน้า ๑/๓ ตุลาคม ๒๕๓๙