กฎกระทรวง
(พ.ศ. 2523)
ออกตามความในพระราชบัญญัติอาคารชุด
พ.ศ. 2522
-------------
อาศัยอำนาจตามความในมาตรา 5 มาตรา 6 (6) มาตรา 8 มาตรา 21 มาตรา 31
และมาตรา 61 แห่งพระราชบัญญัติอาคารชุด พ.ศ. 2522 รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย
ออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้
หมวด 1
การจดทะเบียนอาคารชุด
-------------
ส่วนที่ 1
การขอจดทะเบียนอาคารชุด
-------------
ข้อ 1 ผู้มีกรรมสิทธิ์ในที่ดินและอาคารใดประสงค์จะขอจดทะเบียนที่ดินและ
อาคารนั้นให้เป็นอาคารชุด ให้ยื่นคำขอตามแบบ อ.ช.1 ท้ายกฎกระทรวงนี้ต่อพนักงานเจ้าหน้าที่
ณ สำนักงานที่ดินจังหวัดหรือสำนักงานที่ดินสาขา แห่งท้องที่ที่ดินและอาคารนั้นตั้งอยู่ แล้วแต่กรณี
ข้อ 2 คำขอตามข้อ 1 ให้ยื่นพร้อมด้วยเอกสารดังต่อไปนี้
(1) โฉนดที่ดิน
(2) แผนผังแสดงเขตที่ดินและที่ตั้งของอาคารชุดแต่ละอาคารชุดและสิ่งปลูกสร้าง
โดยมีมาตราส่วน 1:500 หรือ 1:1000 ตามความเหมาะสม
(3) แผนผังแสดงรายละเอียดของอาคารชุดแต่ละชั้นโดยระบุความกว้าง ความยาว
ความสูงและเนื้อที่ รวมทั้งหมายเลขประจำของห้องชุดแต่ละห้องชุด
(4) แผนผังและรายการแสดงรายละเอียดเกี่ยวกับทรัพย์ส่วนบุคคลและทรัพย์
ส่วนกลางในอาคารชุดนั้น
(5) บัญชีแสดงรายการเกี่ยวกับอัตราส่วนที่เจ้าของห้องชุดแต่ละห้องชุดมีกรรมสิทธิ์
ในทรัพย์ส่วนกลาง
(6) คำรับรองเป็นหนังสือของผู้ยื่นคำขอว่า อาคารนั้นไม่ติดการจำนอง เว้นแต่การ
จำนองอาคารรวมกับที่ดิน
ส่วนที่ 2
การประกาศคำขอจดทะเบียนและการแจ้งเจ้าหนี้
-------------
ข้อ 3 ในกรณีที่ที่ดินและอาคารที่ขอจดทะเบียนอาคารชุดติดการจำนองหรือ
ตกอยู่ภายใต้บังคับแห่งบุริมสิทธิอันได้จดทะเบียนไว้ในโฉนดที่ดิน ให้พนักงานเจ้าหน้าที่ดำเนินการ
ดังนี้
(1) ประกาศคำขอจดทะเบียนอาคารชุดโดยปิดไว้ในที่เปิดเผย ณ สำนักงานที่ดิน
จังหวัดหรือสำนักงานที่ดินสาขา ที่ว่าการเขตหรือที่ว่าการอำเภอหรือกิ่งอำเภอ และที่ทำการแขวง
หรือที่ทำการกำนัน แห่งท้องที่ที่ที่ดินและอาคารนั้นตั้งอยู่ และ ณ บริเวณที่ดินที่ขอจดทะเบียน
อาคารชุดแห่งละหนึ่งฉบับ
(2) มีหนังสือแจ้งพร้อมทั้งส่งสำเนาประกาศไปให้เจ้าหนี้จำนองหรือเจ้าหนี้ซึ่งมี
บุริมสิทธิเหนือที่ดินและอาคารดังกล่าว มาแจ้งพร้อมทั้งแสดงหลักฐานแห่งหนี้ต่อพนักงานเจ้าหน้าที่
ภายในสามสิบวันนับแต่วันได้รับหนังสือแจ้ง
ข้อ 4 เมื่อได้ดำเนินการตามข้อ 3 แล้ว ให้พนักงานเจ้าหน้าที่ดำเนินการดังนี้
(1) ถ้าเจ้าหนี้จำนองได้มาแจ้งและแสดงหลักฐานแห่งหนี้ต่อพนักงานเจ้าหน้าที่
ภายในกำหนดเวลา ให้พนักงานเจ้าหน้าที่ชี้แจงให้ทราบถึงคำขอจดทะเบียนอาคารชุดรายนั้น
พร้อมทั้งจำนวนเงินที่เจ้าหนี้ดังกล่าวจะได้รับชำระหนี้จากห้องชุดแต่ละห้องชุด ในการนี้ ให้บันทึก
คำชี้แจงและคำยินยอมหรือไม่ยินยอมของเจ้าหนี้และให้เจ้าหนี้ลงลายมือชื่อไว้เป็นหลักฐาน
(2) ถ้าเจ้าหนี้ซึ่งมีบุริมสิทธิเหนือที่ดินและอาคารมาแจ้งและแสดงหลักฐานต่อ
พนักงานเจ้าหน้าที่ภายในกำหนดเวลา ให้พนักงานเจ้าหน้าที่แจ้งให้ทราบถึงคำขอจดทะเบียน
อาคารชุดรายนั้น และบันทึกคำชี้แจงให้เจ้าหนี้ลงลายมือชื่อไว้
(3) ถ้าเจ้าหนี้จำนองและเจ้าหนี้ซึ่งมีบุริมสิทธิเหนือที่ดินและอาคารมิได้มาแจ้งและ
แสดงหลักฐานแห่งหนี้ต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ภายในกำหนดเวลา ให้พนักงานเจ้าหน้าที่บันทึกถึง
การนั้นไว้ในคำขอ
ส่วนที่ 3
การรับและไม่รับจดทะเบียนอาคารชุด
-------------
ข้อ 5 เมื่อได้ดำเนินการตามข้อ 4 แล้ว ให้พนักงานเจ้าหน้าที่ดำเนินการดังต่อไปนี้
(1) ในกรณีที่มีเจ้าหนี้จำนอง ถ้าเจ้าหนี้จำนองไม่ยินยอมให้จดทะเบียนที่ดินและ
อาคารเป็นอาคารชุด หรือไม่มาแจ้งและแสดงหลักฐานแห่งหนี้ต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ ให้พนักงาน
เจ้าหน้าที่สั่งไม่รับจดทะเบียนและแจ้งให้ผู้ยื่นคำขอทราบโดยไม่ชักช้า
(2) ในกรณีที่มีเจ้าหนี้ซึ่งมีบุริมสิทธิเหนือที่ดินและอาคาร ไม่ว่าเจ้าหนี้ดังกล่าว
จะได้มาแจ้งและแสดงหลักฐานแห่งหนี้ต่อพนักงานเจ้าหน้าที่หรือไม่ก็ตาม ให้พนักงานเจ้าหน้าที่
แจ้งให้ผู้ยื่นคำขอทราบเพื่อให้ผู้ยื่นคำขอดำเนินการให้ที่ดินและอาคารนั้นปราศจากภาระผูกพัน
ภายในเก้าสิบวันนับแต่วันที่ได้รับแจ้ง ถ้าผู้ยื่นคำขอไม่ดำเนินการให้เสร็จสิ้นภายในระยะเวลา
ดังกล่าว ให้พนักงานเจ้าหน้าที่สั่งไม่รับจดทะเบียน
ข้อ 6 ที่ดินและอาคารที่จะรับจดทะเบียนเป็นอาคารชุดได้ ต้องเป็นไปตาม
หลักเกณฑ์ดังต่อไปนี้
(1) ที่ดินและอาคารนั้นต้องเป็นกรรมสิทธิ์ของผู้ยื่นคำขอโดยปราศจากภาระ
ผูกพันใด ๆ นอกจากการจำนองซึ่งเข้าเกณฑ์ตาม (2)
(2) ในกรณีที่ที่ดินหรือทั้งที่ดินและอาคารติดการจำนอง ต้องปรากฏว่าผู้รับจำนอง
ยินยอมให้จดทะเบียนเป็นอาคารชุดโดยยินยอมที่จะรับชำระหนี้จากห้องชุดแต่ละห้องชุดตาม
จำนวนเงินที่ตกลงกันแล้ว
(3) อาคารนั้นได้รับอนุญาตตามกฎหมายว่าด้วยการควบคุมอาคารและสามารถ
ใช้เป็นห้องชุดและทรัพย์ส่วนกลางได้
ข้อ 7 การจดทะเบียนอาคารชุด ให้บันทึกสาระสำคัญต่าง ๆ ลงไว้ในทะเบียน
อาคารชุดแล้วออกหนังสือสำคัญแสดงการจดทะเบียนอาคารชุดให้ผู้ยื่นคำขอหนึ่งฉบับและเก็บ
คู่ฉบับไว้ ณ สำนักงานของพนักงานเจ้าหน้าที่หนึ่งฉบับ
หมวด 2
หนังสือกรรมสิทธิ์ห้องชุด
-------------
ส่วนที่ 1
แบบและการออกหนังสือกรรมสิทธิ์ห้องชุด
-------------
ข้อ 8 แบบหนังสือกรรมสิทธิ์ห้องชุดให้ใช้แบบ อ.ช.2 ท้ายกฎกระทรวงนี้
ข้อ 9 การออกหนังสือกรรมสิทธิ์ห้องชุด ให้ดำเนินการดังต่อไปนี้
(1) เมื่อพนักงานเจ้าหน้าที่ได้รับจดทะเบียนอาคารชุดแล้ว ให้ออกหนังสือ
กรรมสิทธิ์ห้องชุดแก่เจ้าของกรรมสิทธิ์ในที่ดินและอาคารที่ได้รับจดทะเบียนแล้วนั้น โดยอาศัย
หลักฐานจากแผนผังอาคารชุดและรายละเอียดอื่น ๆ ที่ยื่นประกอบคำขอจดทะเบียนอาคารชุดนั้น
(2) ในกรณีที่มีการจำนองติดอยู่ ให้จดแจ้งการจำนองนั้นในหนังสือกรรมสิทธิ์
ห้องชุดทุกฉบับพร้อมทั้งระบุจำนวนเงินที่ผู้รับจำนองจะได้รับชำระหนี้จากห้องชุดแต่ละห้องชุด
ไว้ในสารบัญสำหรับจดทะเบียนโดยคำนวณจำนวนเงินดังกล่าวตามอัตราส่วนแห่งกรรมสิทธิ์
ในทรัพย์ส่วนกลาง
ส่วนที่ 2
แบบและการออกใบแทนหนังสือกรรมสิทธิ์ห้องชุด
-------------
ข้อ 10 แบบใบแทนหนังสือกรรมสิทธิ์ห้องชุดให้ใช้แบบ อ.ช.2 ท้ายกฎกระทรวง
นี้ โดยให้มีคำว่า "ใบแทน" พิมพ์ด้วยหมึกสีแดงไว้ด้านหน้าเหนือตราครุฑ
ข้อ 11 การออกใบแทนหนังสือกรรมสิทธิ์ห้องชุด ให้ปฏิบัติดังนี้
(1) ในกรณีหนังสือกรรมสิทธิ์ห้องชุดสูญหาย ให้เจ้าของห้องชุดยื่นคำขอต่อ
พนักงานเจ้าหน้าที่โดยนำพยานหลักฐานมาให้พนักงานเจ้าหน้าที่สอบสวนจนเป็นที่เชื้อถือได้
แล้วให้พนักงานเจ้าหน้าที่ประกาศให้บุคคลทั่วไปทราบมีกำหนดสามสิบวัน ประกาศนั้นให้ปิด
ไว้ในที่เปิดเผย ณ สำนักงานที่ดินจังหวัดหรือสำนักงานที่ดินสาขา ที่ว่าการเขตหรือที่ว่าการอำเภอ
หรือกิ่งอำเภอ และที่ทำการแขวงหรือที่ทำการกำนันแห่งท้องที่ที่ห้องชุดตั้งอยู่ และ ณ ที่ห้องชุดนั้น
แห่งละหนึ่งฉบับ ถ้ามีผู้คัดค้านภายในเวลาที่กำหนดและนำพยานหลักฐานมาแสดง ให้พนักงาน
เจ้าหน้าที่สอบสวนแล้วสั่งการไปตามควรแก่กรณี ถ้าไม่มีผู้ใดคัดค้านภายในกำหนด ให้ออกใบแทน
ได้ตามคำขอ
(2) ในกรณีหนังสือกรรมสิทธิ์ห้องชุดชำรุด ถ้าเจ้าของห้องชุดนำหนังสือกรรมสิทธิ์
ห้องชุดมามอบ และหนังสือกรรมสิทธิ์ห้องชุดนั้นยังมีตำแหน่งที่ดิน ที่ตั้งห้องชุด ลายมือชื่อและ
ตราประจำตำแหน่งของพนักงานเจ้าหน้าที่ตามแบบหนังสือกรรมสิทธิ์ห้องชุด ปรากฏอยู่และ
สามารถทำการตรวจสอบได้ ให้พนักงานเจ้าหน้าที่ออกใบแทนได้ แต่ถ้าขาดสาระสำคัญดังกล่าว
ให้นำความใน (1) มาใช้บังคับ
(3) ในกรณีศาลมีคำพิพากษาหรือคำสั่งถึงที่สุดเกี่ยวกับกรรมสิทธิ์ห้องชุด แต่ผู้ยื่น
คำขอไม่สามารถนำหนังสือกรรมสิทธิ์ห้องชุดมาเพื่อดำเนินการตามคำพิพากษาหรือคำสั่งศาลได้
ให้พนักงานเจ้าหน้าที่มีอำนาจออกใบแทนได้ตาม (1) โดยอนุโลม
(4) ในกรณีอธิบดีกรมที่ดินจะใช้อำนาจจำหน่ายห้องชุดของคนต่างด้าวตาม
มาตรา 19 แต่ไม่ได้หนังสือกรรมสิทธิ์ห้องชุดคืนมาหรือได้มาแต่ชำรุด ให้พนักงานเจ้าหน้าที่มี
อำนาจออกใบแทนได้ตาม (1) หรือ (2) โดยอนุโลม
(5) ในกรณีพนักงานเจ้าหน้าที่ใช้อำนาจเพิกถอนหรือแก้ไขหนังสือกรรมสิทธิ์
ห้องชุด การจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรมเกี่ยวกับห้องชุด หรือการจดแจ้งรายการในสารบัญ
สำหรับจดทะเบียน แต่ไม่ได้หนังสือกรรมสิทธิ์ห้องชุดคืนมาหรือได้มาแต่ชำรุด ให้ออกใบแทน
ตามคู่ฉบับที่เก็บไว้ ณ สำนักงานของพนักงานเจ้าหน้าที่
(6) ใบแทนหนังสือกรรมสิทธิ์ห้องชุด ให้พนักงานเจ้าหน้าที่ลงลายมือชื่อและ
ประทับตราประจำตำแหน่ง และในสารบัญสำหรับจดทะเบียน ให้ระบุวัน เดือน ปี ที่ออกหนังสือ
กรรมสิทธิ์ห้องชุดฉบับเดิมด้วยหมึกสีแดง ถ้ามีรายการจดทะเบียน ให้คัดรายการด้วยหมึกสีแดง
และให้พนักงานเจ้าหน้าที่ลงลายมือชื่อและประทับตราใต้รายการสุดท้าย ถ้าไม่มีรายการจดทะเบียน
ให้พนักงานเจ้าหน้าที่ลงลายมือชื่อและประทับตราใต้วัน เดือน ปี ที่ออกหนังสือกรรมสิทธิ์ห้องชุด
ฉบับเดิม
สำหรับหนังสือกรรมสิทธิ์ห้องชุดฉบับที่เก็บไว้ที่สำนักงานของพนักงานเจ้าหน้าที่
ในสารบัญสำหรับจดทะเบียน ให้มีคำว่า "ได้ออกใบแทนหนังสือกรรมสิทธิ์ห้องชุดไปแล้ว"
พร้อมทั้งระบุวัน เดือน ปี ที่ออกด้วยหมึกสีแดง และให้พนักงานเจ้าหน้าที่ลงลายมือชื่อกำกับไว้
หมวด 3
การจดทะเบียนนิติบุคคลอาคารชุด
-------------
ส่วนที่ 1
การขอจดทะเบียนนิติบุคคลอาคารชุด
-------------
ข้อ 12 ผู้ประสงค์จะจดทะเบียนนิติบุคคลอาคารชุด ให้ยื่นคำขอตามแบบ อ.ช.3
ท้ายกฎกระทรวงนี้ต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ ณ สำนักงานที่ดินจังหวัดหรือสำนักงานที่ดินสาขา
แห่งท้องที่ที่อาคารชุดนั้นตั้งอยู่แล้วแต่กรณี
ข้อ 13 คำขอตามข้อ 12 ให้ยื่นพร้อมด้วยหลักฐานดังต่อไปนี้
(1) หลักฐานในการจดทะเบียนอาคารชุด
(2) สำเนาข้อบังคับ
(3) ชื่อและที่อยู่ของผู้จัดการนิติบุคคลอาคารชุด ในกรณีที่นิติบุคคลเป็นผู้จัดการ
ให้ระบุชื่อและที่อยู่ของบุคคลธรรมดาซึ่งเป็นผู้ดำเนินการแทนนิติบุคคลพร้อมทั้งหลักฐานการ
แต่งตั้งตามมาตรา 35 และหลักฐานแสดงการก่อตั้งนิติบุคคลนั้นด้วย
(4) บัญชีรายชื่อคณะกรรมการควบคุมการจัดการนิติบุคคลอาคารชุดตาม
มาตรา 37 ถ้ามี
ส่วนที่ 2
การรับจดทะเบียนนิติบุคคลอาคารชุดและการจดทะเบียนเปลี่ยนแปลงข้อบังคับ
-------------
ข้อ 14 เมื่อพนักงานเจ้าหน้าที่ได้พิจารณาเห็นว่าหลักฐานตามข้อ 13 ถูกต้องแล้ว
ให้รับจดทะเบียนนิติบุคคลอาคารชุดนั้นได้ โดยบันทึกสาระสำคัญลงไว้ในทะเบียนนิติบุคคล
อาคารชุดและบันทึกการจดทะเบียนไว้ในข้อบังคับด้วย แล้วออกหนังสือสำคัญการจดทะเบียน
นิติบุคคลอาคารชุดให้ผู้ยื่นคำขอหนึ่งฉบับ และเก็บคู่ฉบับไว้ ณ สำนักงานของพนักงานเจ้าหน้าที่
หนึ่งฉบับ
ข้อ 15 นิติบุคคลอาคารชุดใดประสงค์จะจดทะเบียนเปลี่ยนแปลงข้อบังคับที่ได้
จดทะเบียนไว้แล้ว ให้ยื่นคำขอต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ตามแบบ อ.ช.4 ท้ายกฎกระทรวงนี้ พร้อมด้วย
สำเนาข้อบังคับที่มีการเปลี่ยนแปลงใหม่
เมื่อพนักงานเจ้าหน้าที่ได้พิจารณาเห็นว่าเป็นการถูกต้องแล้ว ให้รับจดทะเบียน
เปลี่ยนแปลงข้อบังคับไว้ในทะเบียนนิติบุคคลอาคารชุดตามข้อ 14 แล้วบันทึกการจดทะเบียนไว้
ในข้อบังคับฉบับที่เปลี่ยนแปลงด้วย
หมวด 4
ค่าธรรมเนียมและค่าใช้จ่าย
-------------
ข้อ 16 ค่าธรรมเนียม
(1) ค่าจดทะเบียนอาคารชุด ฉบับละ 500.00 บาท
(2) ค่าจดทะเบียนเลิกอาคารชุด ฉบับละ 200.00 บาท
(3) ค่าจดทะเบียนนิติบุคคลอาคารชุด ฉบับละ 300.00 บาท
(4) ค่าจดทะเบียนเปลี่ยนแปลงข้อบังคับ ฉบับละ 100.00 บาท
(5) ค่าออกหนังสือกรรมสิทธิ์ห้องชุด
หรือใบแทนหนังสือกรรมสิทธิ์ห้องสมุด ห้องชุดละ 50.00 บาท
(6) ค่าจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรม
ก. เรียกตามจำนวนทุนทรัพย์ร้อยละ 2
อย่างต่ำไม่ต่ำกว่า 20.00 บาท
ข. ไม่มีทุนทรัพย์ 20.00 บาท
(7) ค่าธรรมเนียมเบ็ดเตล็ด
ก. ค่าคำขอ 2.00 บาท
ข. ค่าคัดสำเนาเอกสารต่าง ๆ รวมทั้ง
ค่าคัดสำเนาเอกสารเป็นพยานในคดีแพ่ง
โดยเจ้าหน้าที่เป็นผู้คัด หน้าละ 5.00 บาท
ค. ค่ารับรองเอกสารที่คัด ฉบับละ 5.00 บาท
ง. ค่าตรวจหลักฐานทะเบียนห้องชุด ห้องชุดละ 10.00 บาท
จ. ค่ารับอายัดห้องชุด ห้องชุดละ 10.00 บาท
ข้อ 17 ค่าใช้จ่าย
(1) ค่าปิดประกาศได้แก่ผู้ปิดประกาศ รายละ 10.00 บาท
(2) ค่าพยานได้แก่พยาน คนละ 2.00 บาท
ให้ไว้ ณ วันที่ 16 มิถุนายน พ.ศ. 2523
ประเทือง กีรติบุตร
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย
+------------------------------------------------------------------------------------------------------------------+
หมายเหตุ:- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ เนื่องจากพระราชบัญญัติอาคารชุด
พ.ศ. 2522 ได้บัญญัติให้กำหนดรายละเอียดต่าง ๆ ในการบังคับใช้พระราชบัญญัติดังกล่าวโดย
กฎกระทรวง กล่าวคือ
(1) มาตรา 6 (6) บัญญัติให้ผู้ประสงค์จะจดทะเบียนอาคารชุดยื่นคำขอพร้อมด้วย
หลักฐานอื่นตามที่กำหนดในกฎกระทรวง
(2) มาตรา 8 บัญญัติให้การขอจดทะเบียน การประกาศ การแจ้งเจ้าหนี้ และ
การจดทะเบียนอาคารชุดเป็นไปตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขที่กำหนดในกฎกระทรวง
(3) มาตรา 21 บัญญัติให้กำหนดแบบ หลักเกณฑ์ และวิธีการออกหนังสือ
กรรมสิทธิ์ห้องชุดรวมทั้งใบแทนหนังสือกรรมสิทธิ์ห้องชุดโดยกฎกระทรวง
(4) มาตรา 31 บัญญัติให้การขอและการจดทะเบียนนิติบุคคลอาคารชุดเป็นไปตาม
หลักเกณฑ์และวิธีการที่กำหนดในกฎกระทรวง
(5) มาตรา 61 บัญญัติให้ผู้ขอจดทะเบียนอาคารชุดหรือนิติบุคคลอาคารชุด
จดทะเบียนเลิกอาคารชุด เปลี่ยนแปลงข้อบังคับ ออกหนังสือกรรมสิทธิ์ห้องชุด หรือใบแทน
หนังสือกรรมสิทธิ์ห้องชุด จดทะเบียนสิทธิและนิติกรรมหรือทำธุรกิจอื่นเกี่ยวกับห้องชุด ต้องเสีย
ค่าธรรมเนียมและค่าใช้จ่ายตามที่กำหนดในกฎกระทรวง
ดังนั้น เพื่อให้การบังคับใช้พระราชบัญญัติอาคารชุด พ.ศ. 2522 ได้เป็นไปโดย
เหมาะสมและได้ผลตรงตามเจตนารมณ์แห่งบทบัญญัติในมาตราต่าง ๆ ดังกล่าวข้างต้น จึงจำเป็นต้อง
ออกกฎกระทรวงนี้