พระราชบัญญัติ
เหรียญราชนิยม
พุทธศักราช ๒๔๘๔
ในพระปรมาภิไธยสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอานันทมหิดล
คณะผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์
(ตามประกาศประธานสภาผู้แทนราษฎร
ลงวันที่ ๔ สิงหาคม พุทธศักราช ๒๔๘๐)
อาทิตย์ ทิพอาภา
พล.อ. พิชเยนทร โยธิน
ตราไว้ ณ วันที่ ๒๔ ตุลาคม พุทธศักราช ๒๔๘๔
เป็นปีที่ ๘ ในรัชกาลปัจจุบัน
โดยที่สภาผู้แทนราษฎรลงมติว่า สมควรแก้ไขกฎหมายว่าด้วยเหรียญราชนิยม
จึงมีพระบรมราชโองการให้ตราพระราชบัญญัติขึ้นไว้โดยคำแนะนำและยินยอมของสภาผู้แทนราษฎร ดังต่อไปนี้
มาตรา ๑ พระราชบัญญัตินี้เรียกว่า “พระราชบัญญัติเหรียญราชนิยม พุทธศักราช ๒๔๘๔”
มาตรา ๒[๑] ให้ใช้พระราชบัญญัตินี้ตั้งแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป
มาตรา ๓ ให้ยกเลิกพระราชบัญญัติเหรียญราชนิยมรัตนโกสินทรศก ๑๓๑
มาตรา ๔ เหรียญนี้สำหรับพระราชทานผู้แสดงความกล้าหาญในกรณีอย่างใดอย่างหนึ่ง ดังต่อไปนี้
(ก) ช่วยเหลือเจ้าหน้าที่ให้เป็นประโยชน์อย่างสำคัญอันแสดงว่าผู้นั้นมีความปรารถนาและเต็มใจกระทำหน้าที่พลเมืองดีเข้าฝ่าอันตรายโดยไม่เกรงภัยจะเกิดแก่ชีวิตของตน
(ข) ช่วยเหลือผู้อื่นให้พ้นอันตรายต่าง ๆ โดยไม่เกรงภัยอันจะเกิดแก่ชีวิตของตน
ความชอบทั้งสองกรณีนี้ ต้องกระทำโดยมิใช่เพราะความจำเป็นตามตำแหน่งหน้าที่ของผู้นั้น
มาตรา ๕ เหรียญนี้มีลักษณะเป็นเหรียญเงินกลม ด้านหน้ามีพระบรมรูปพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวด้านหลังจารึกอักษรว่า “ทรงพระราชนิยมพระราชทาน” ข้างบนมีห่วงห้อยกับแพรแถบกว้าง ๓ เซนติเมตร สีดำและสีเหลืองประดับที่อกเสื้อเบื้องขวา สำหรับพระราชทานสตรีให้ห้อยกับแพรแถบผูกเป็นรูปแมลงปอ ประดับเสื้อที่หน้าบ่าขวา
มาตรา ๖ การพระราชทานเหรียญนี้พระราชทานให้เป็นกรรมสิทธิ์ เมื่อผู้ได้รับพระราชทานวายชนม์ ให้ทายาทโดยธรรมรักษาไว้เป็นที่ระลึก แต่ถ้าผู้ได้รับพระราชทานก็ดีทายาทโดยธรรมก็ดี ประพฤติตนไม่สมเกียรติ อาจทรงเรียกคืนได้ ถ้าส่งคืนไม่ได้ด้วยประการใด ๆ ภายในกำหนดสามสิบวัน จะต้องใช้ราคาเหรียญนั้น
มาตรา ๗ บรรดาผู้ซึ่งได้รับพระราชทานเหรียญนี้อยู่แล้วในวันใช้พระราชบัญญัตินี้ มีสิทธิและหน้าที่ตามพระราชบัญญัตินี้ทุกประการ
มาตรา ๘ ให้นายกรัฐมนตรีรักษาการให้เป็นไปตามพระราชบัญญัตินี้
ผู้รับสนองพระบรมราชโองการ
พิบูลสงคราม
นายกรัฐมนตรี
ฐิติมา/ผู้จัดทำ
๒๕ พฤษภาคม ๒๕๕๒