กฎกระทรวง
(พ.ศ. ๒๕๓๘)
ออกตามความในพระราชบัญญัติธนาคารเพื่อการส่งออกและนำเข้าแห่งประเทศไทย
พ.ศ. ๒๕๓๖
-------------
อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๔ วรรคหนึ่ง และมาตรา ๒๒ แห่งพระราชบัญญัติ
ิธนาคารเพื่อการส่งออกและนำเข้าแห่งประเทศไทย พ.ศ. ๒๕๓๖ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง
ออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้
ข้อ ๑ ในกฎกระทรวงนี้
"สัญญาอัตราแลกเปลี่ยน" หมายความว่า สัญญาหรือเอกสารสิทธิเกี่ยวกับการบริหารเพื่อคุ้มครองความเสี่ยงของอัตราแลกเปลี่ยนระหว่างสกุลเงิน
สองสกุลขึ้นไป ได้แก่ สัญญาซื้อขายเงินตราต่างประเทศล่วงหน้า สัญญาแสดงสิทธิในการซื้อขายเงินตรา
ต่างประเทศตามอัตราและระยะเวลาที่ได้กำหนดไว้ สัญญารับหรือส่งมอบเงินตราต่างประเทศในอนาคต
ตามอัตราและระยะเวลาที่ได้กำหนดไว้ สัญญาแปลงหนี้เงินตราต่างประเทศ หรือสัญญาอื่นในลักษณะเดียวกัน
ตามที่คณะกรรมการกำหนด
"สัญญาอัตราดอกเบี้ย" หมายความว่า สัญญาหรือเอกสารสิทธิเกี่ยวกับการบริหารเพื่อคุ้มครองความเสี่ยงของอัตราดอกเบี้ย ได้แก่ สัญญากำหนด
อัตราดอกเบี้ยล่วงหน้าสัญญาแสดงสิทธิในการรับหรือจ่ายดอกเบี้ยตามอัตราและระยะเวลาที่ได้กำหนดไว้
สัญญารับหรือจ่ายดอกเบี้ยในอนาคตตามอัตราและระยะเวลาที่ได้กำหนดไว้ สัญญาแปลงหนี้อัตราดอกเบี้ย
จากอัตราดอกเบี้ยคงที่เป็นอัตราดอกเบี้ยลอยตัว หรือในทางตรงกันข้าม หรือสัญญาอื่นในลักษณะเดียวกัน
ตามที่คณะกรรมการกำหนด
"ธนาคารกลาง" หมายความว่า สถาบันหรือองค์กรของต่างประเทศที่ทำหน้าที่รับผิดชอบ
นโยบายการเงิน หรือรักษาเสถียรภาพและความมั่นคงของระบบสถาบันการเงินของประเทศนั้น
ข้อ ๒ ให้ธนาคารดำรงเงินกองทุนเป็นอัตราส่วนกับสินทรัพย์ และภาระผูกพัน
ที่เกิดจากการค้ำประกัน การรับรองหรืออาวัล และภาระผูกพันอื่นใดเว้นแต่ภาระผูกพันที่เกิดจากการ
รับประกันความเสี่ยงตามมาตรา ๘ (๖) และ (๗) ตามหลักเกณฑ์และวิธีการคำนวณ ดังนี้
(๑) รายการในงบการเงินทางด้านสินทรัพย์และภาระผูกพันทุกรายการ เว้นแต่ภาระ
ผูกพันที่เกิดจากการรับประกันความเสี่ยงตามมาตรา ๘ (๖) และ (๗) ที่นำมาคำนวณ ให้ใช้มูลค่าตาม
บัญชี ณ วันที่รายงาน ทั้งนี้ ต้องแปลงมูลค่าสินทรัพย์และภาระผูกพันที่เป็นเงินตราต่างประเทศให้เป็น
เงินตราไทยก่อน
(๒) คูณสินทรัพย์แต่ละรายการด้วยน้ำหนักความเสี่ยงของสินทรัพย์นั้นตามที่กำหนดในข้อ ๕
(๓) คูณภาระผูกพันแต่ละรายการด้วยค่าแปลงสภาพของภาระผูกพันนั้นตามที่กำหนดในข้อ ๖ แล้วนำผลลัพธ์ที่ได้คูณกับน้ำหนักความเสี่ยงของสินทรัพย์นั้น ตามที่กำหนดในข้อ ๕ อีกครั้งหนึ่ง
(๔) รวมผลคูณของสินทรัพย์ตาม (๒) กับผลคูณของภาระผูกพันตาม (๓)
ทุกรายการ
อัตราส่วนเงินทุนต่อผลลัพธ์ที่คำนวณได้ตาม (๔) ต้องไม่ต่ำกว่าร้อยละแปด
ข้อ ๓ ให้ธนาคารดำรงเงินกองทุนเป็นอัตราส่วนกับภาระผูกพันที่เกิดจากการ
รับประกันความเสี่ยงตามมาตรา ๘ (๖) และ (๗) โดยให้หักเงินสำรองเพื่อชำระค่าสินไหม
ทดแทนจากรายการภาระผูกพันที่เกิดจากการรับประกันความเสี่ยงทุกรายการ เว้นแต่ภาระผูกพัน
ที่เกิดจากการรับประกันความเสี่ยงที่คณะรัฐมนตรีมีมติให้จัดสรรงบประมาณ เพื่อชำระหนี้ให้
โดยใช้มูลค่าตามบัญชี ณ วันที่รายงานรวมกัน ทั้งนี้ ต้องแปลงค่าภาระผูกพันที่เกิดจากการ
รับประกันที่เป็นเงินตราต่างประเทศให้เป็นเงินตราไทยก่อน
อัตราส่วนเงินกองทุนต่อภาระผูกพันที่เกิดจากการรับประกันความเสี่ยงตาม
วรรคหนึ่ง ต้องไม่ต่ำกว่าร้อยละยี่สิบ
ข้อ ๔ การแปลงมูลค่าสินทรัพย์และภาระผูกพันทุกรายการที่เป็นเงินตราต่างประเทศ
ให้เป็นเงินตราไทย ให้ใช้อัตราแลกเปลี่ยนเงินตราตามอัตราถัวเฉลี่ยระหว่างอัตราซื้อขั้นต่ำและอัตรา
ขายขั้นสูง ตามที่ทุนรักษาระดับอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราได้กำหนดไว้ ณ วันที่รายงาน สำหรับสกุลเงิน
ที่ทุนรักษาระดับอัตราแลกเปลี่ยนเงินตรามิได้กำหนดไว้ ให้ใช้วิธีคำนวณแบบอัตราไขว้
ข้อ ๕ น้ำหนักความเสี่ยงของสินทรัพย์แต่ละประเภท มีดังต่อไปนี้
(๑) สินทรัพย์ที่มีน้ำหนักความเสี่ยงเป็น ๐ ได้แก่
(ก) เงินสดทั้งที่เป็นเงินตราไทยและเงินตราต่างประเทศ
(ข) เงินฝากที่ธนาคารแห่งประเทศไทย
(ค) เงินลงทุนในตลาดซื้อขายพันธบัตร โดยมีสัญญาว่าจะซื้อหรือขายคืนที่ดำเนินการ
โดยธนาคารแห่งประเทศไทย
(ง) เงินลงทุนในหลักทรัพย์รัฐบาลไทย หรือหลักทรัพย์ที่กระทรวงการคลัง
ค้ำประกันต้นเงินและดอกเบี้ย หรือหลักทรัพย์ธนาคารแห่งประเทศไทย หรือเงินให้สินเชื่อเฉพาะ
ส่วนที่ไม่เกินมูลค่าของหลักทรัพย์ดังกล่าวที่ใช้เป็นประกัน รวมทั้งดอกเบี้ยค้างรับ
(จ) เงินให้สินเชื่อที่กระทรวงการคลังค้ำประกันต้นเงินและดอกเบี้ย หรือเงิน
ให้สินเชื่อที่คณะรัฐมนตรีมีมติให้จัดสรรเงินงบประมาณเพื่อชำระหนี้ให้
(ฉ) เงินให้สินเชื่อหรือเงินลงทุนในหลักทรัพย์รัฐบาลหรือธนาคารกลางที่
คณะกรรมการกำหนดด้วยความเห็นชอบของรัฐมนตรี หรือเงินให้สินเชื่อในส่วนที่รัฐบาลหรือ
ธนาคารกลางดังกล่าวค้ำประกันโดยปราศจากเงื่อนไข
(ช) เงินให้สินเชื่อเฉพาะส่วนที่ไม่เกินมูลค่าของหลักทรัพย์รัฐบาล หรือธนาคาร
กลางที่คณะกรรมการกำหนดด้วยความเห็นชอบของรัฐมนตรีเป็นประกันรวมทั้งดอกเบี้ยค้างรับ
(ซ) เงินให้สินเชื่อหรือเงินลงทุนในหลักทรัพย์รัฐบาล หรือธนาคารกลางนอกจาก
ที่คณะกรรมการกำหนดด้วยความเห็นชอบของรัฐมนตรี หรือเงินให้สินเชื่อที่รัฐบาลหรือธนาคาร
กลางดังกล่าวค้ำประกันโดยปราศจากเงื่อนไข รวมทั้งดอกเบี้ยค้างรับ ทั้งนี้ ต้องเป็นสกุลเงินของ
ประเทศนั้นและไม่เกินหนี้สินที่ธนาคารมีอยู่ในเงินสกุลนั้น
(ฌ) ยอดเหลื่อมบัญชีระหว่างสำนักงานของธนาคาร
(ญ) เงินให้สินเชื่อเฉพาะส่วนซึ่งเท่ากับจำนวนที่ได้กันไว้เผื่อหนี้สงสัยจะสูญ
(ฎ) ค่าใช้จ่ายล่วงหน้า
(ฏ) เงินสดระหว่างเรียกเก็บเพื่อประโยชน์ของลูกค้า
(๒) สินทรัพย์ที่มีน้ำหนักความเสี่ยงเป็น ๐.๒ ได้แก่
(ก) เงินฝาก เงินให้สินเชื่อ หรือเงินลงทุนในหลักทรัพย์ที่ออกโดยธนาคารพาณิชย์ หรือเงินให้สินเชื่อที่มีธนาคารพาณิชย์รับรอง รับอาวัล หรือค้ำประกัน หรือเงินให้สินเชื่อ
ที่มีตราสารที่ออกโดยธนาคารพาณิชย์เป็นประกัน รวมทั้งดอกเบี้ยค้างรับ
(ข) เงินฝาก เงินให้สินเชื่อ หรือเงินลงทุนในหลักทรัพย์ที่ออกโดยธนาคารอาคาร
สงเคราะห์ ธนาคารออมสิน หรือธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร หรือเงินให้สินเชื่อ
ที่ธนาคารดังกล่าวรับรอง รับอาวัล หรือค้ำประกันหรือเงินให้สินเชื่อที่มีตราสารที่ออกโดยธนาคาร
ดังกล่าวเป็นประกัน รวมทั้งดอกเบี้ยค้างรับ
(ค) เงินฝาก เงินให้สินเชื่อ หรือเงินลงทุนในหลักทรัพย์ที่ออกโดยบริษัทเงินทุน
บริษัทเงินทุนหลักทรัพย์ หรือบริษัทเครดิตฟองซิเอร์ หรือเงินให้สินเชื่อที่บริษัทดังกล่าวรับรอง
รับอาวัล หรือค้ำประกัน หรือเงินให้สินเชื่อที่มีตราสารที่ออกโดยบริษัทดังกล่าวเป็นประกัน
รวมทั้งดอกเบี้ยค้างรับ
(ง) เงินให้สินเชื่อ หรือเงินลงทุนในหลักทรัพย์ที่ออกโดยนิติบุคคลที่มีกฎหมาย
เฉพาะจัดตั้งขึ้นหรือรัฐวิสาหกิจ หรือเงินให้สินเชื่อที่นิติบุคคลหรือรัฐวิสาหกิจดังกล่าวรับรอง
รับอาวัลหรือค้ำประกัน หรือเงินให้สินเชื่อที่มีตราสารที่ออกโดยนิติบุคคลหรือรัฐวิสาหกิจดังกล่าว
เป็นประกันรวมทั้งดอกเบี้ยค้างรับ
(จ) เงินฝาก เงินให้สินเชื่อ หรือเงินลงทุนในหลักทรัพย์ที่ออกโดยธนาคาร
พาณิชย์ที่จดทะเบียนในกลุ่มประเทศที่คณะกรรมการกำหนดด้วยความเห็นชอบของรัฐมนตรี
หรือเงินให้สินเชื่อที่ธนาคารพาณิชย์ดังกล่าวรับรอง รับอาวัล หรือค้ำประกัน หรือเงินให้สินเชื่อ
ที่มีตราสารที่ออกโดยธนาคารพาณิชย์ดังกล่าวเป็นประกัน รวมทั้งดอกเบี้ยค้างรับ
(ฉ) เงินให้สินเชื่อ หรือเงินลงทุนในหลักทรัพย์ที่ออกโดยองค์การของรัฐ
ในกลุ่มประเทศที่คณะกรรมการกำหนดด้วยความเห็นชอบของรัฐมนตรี หรือเงินให้สินเชื่อที่
องค์การดังกล่าวรับรอง รับอาวัล หรือค้ำประกัน หรือเงินให้สินเชื่อที่มีตราสารที่ออกโดยองค์การ
ดังกล่าวเป็นประกันรวมทั้งดอกเบี้ยค้างรับ
(ช) เงินให้สินเชื่อ หรือเงินลงทุนในหลักทรัพย์ที่ออกโดยองค์การระหว่างประเทศ
ที่คณะกรรมการกำหนดด้วยความเห็นชอบของรัฐมนตรี หรือเงินให้สินเชื่อที่องค์การดังกล่าวรับรอง
รับอาวัล หรือค้ำประกัน หรือเงินให้สินเชื่อที่มีตราสารที่ออกโดยองค์การดังกล่าวเป็นประกันรวมทั้ง
ดอกเบี้ยค้างรับ
(ซ) เงินฝาก เงินให้สินเชื่อ หรือเงินลงทุนในหลักทรัพย์ที่ออกโดยธนาคาร
พาณิชย์ที่จดทะเบียนนอกกลุ่มประเทศที่คณะกรรมการกำหนดด้วยความเห็นชอบของรัฐมนตรี
หรือเงินให้สินเชื่อที่ธนาคารพาณิชย์ดังกล่าวรับรอง รับอาวัล หรือค้ำประกัน หรือเงินให้สินเชื่อ
ที่มีตราสารที่ออกโดยธนาคารพาณิชย์ดังกล่าวเป็นประกัน รวมทั้งดอกเบี้ยค้างรับ ทั้งนี้ ต้องมีระยะ
เวลาคงเหลือไม่เกินหนึ่งปี
(ฌ) เงินให้สินเชื่อเพื่อการส่งออกตามเล็ตเตอร์ออฟเครดิตที่ได้ส่งสินค้าตามเงื่อนไขแล้ว แต่ในกรณีผู้ออกเล็ตเตอร์ออฟเครดิตเป็นธนาคารพาณิชย์ จดทะเบียนนอกกลุ่มประเทศที่คณะกรรมการกำหนดด้วยความเห็นชอบของรัฐมนตรี จะต้องมีระยะเวลา
คงเหลือของเล็ตเตอร์ออฟเครดิตนั้นไม่เกินหนึ่งปี
(ญ) เงินให้สินเชื่อที่คณะรัฐมนตรีมีมติให้จัดสรรเงินงบประมาณเพื่อชำระหนี้ให้
แต่สำนักงบประมาณมิได้จัดสรรเงินชำระหนี้ให้จนล่วงพ้นระยะเวลาที่ถึงกำหนดชำระเกินสองปี
ขึ้นไป
(๓) สินทรัพย์ที่มีน้ำหนักความเสี่ยงเป็น ๐.๕ ได้แก่
(ก) เงินให้สินเชื่อ หรือเงินลงทุนในหลักทรัพย์ที่ออกโดยเทศบาล หรือเงินให้
สินเชื่อที่เทศบาลรับรอง รับอาวัล หรือค้ำประกัน หรือเงินให้สินเชื่อที่มีตราสารที่ออกโดยเทศบาล
เป็นประกัน
(ข) เงินให้สินเชื่อเพื่อสวัสดิการที่อยู่อาศัยแก่พนักงานธนาคาร โดยธนาคาร
รับจำนองที่ดินและหรือสิ่งปลูกสร้างนั้นเป็นประกันลำดับหนึ่ง ทั้งนี้ ที่ดินและสิ่งปลูกสร้างดังกล่าว
ต้องมีมูลค่าไม่ต่ำกว่ายอดเงินให้สินเชื่อคงค้าง รวมทั้งดอกเบี้ยค้างรับ
(ค) ภาระผูกพันที่เป็นสัญญาอัตราแลกเปลี่ยน หรือสัญญาอัตราดอกเบี้ย
ที่คูณด้วยค่าแปลงสภาพตามที่กำหนดไว้ในข้อ ๖ แล้ว เว้นแต่คู่สัญญาจะถูกจัดให้อยู่ในกลุ่ม
ที่มีน้ำหนักความเสี่ยงต่ำกว่า ๐.๕
(๔) สินทรัพย์ที่มีน้ำหนักความเสี่ยงเป็น ๑ ได้แก่
(ก) เงินให้สินเชื่อแก่ภาคเอกชน รวมทั้งดอกเบี้ยค้างรับ
(ข) เงินฝาก เงินให้สินเชื่อ หรือเงินลงทุนในหลักทรัพย์ที่ออกโดยธนาคารพาณิชย์ที
่จดทะเบียนนอกกลุ่มประเทศที่คณะกรรมการกำหนดด้วยความเห็นชอบของรัฐมนตรีหรือเงิน
ให้สินเชื่อที่ธนาคารพาณิชย์ดังกล่าวรับรอง รับอาวัล หรือค้ำประกัน หรือเงินให้สินเชื่อที่มีตราสาร
ที่ออกโดยธนาคารพาณิชย์ดังกล่าวเป็นประกัน ซึ่งมีระยะเวลาคงเหลือเกินหนึ่งปี
(ค) เงินให้สินเชื่อ หรือเงินลงทุนในหลักทรัพย์รัฐบาลหรือธนาคารกลางนอกกลุ่ม
ประเทศที่คณะกรรมการกำหนดด้วยความเห็นชอบของรัฐมนตรี หรือเงินให้สินเชื่อที่รัฐบาล
หรือธนาคารกลางดังกล่าวค้ำประกันโดยปราศจากเงื่อนไข รวมทั้งดอกเบี้ยค้างรับที่มิใช่เงินสกุล
ของประเทศนั้นหรือมีจำนวนเกินหนี้สินที่ธนาคารมีอยู่ในเงินสกุลนั้น
(ง) ที่ดิน อาคาร อุปกรณ์ สินทรัพย์ประจำอื่น ๆ และทรัพย์สินรอการขาย
(จ) สินทรัพย์อื่นที่มิได้ระบุน้ำหนักความเสี่ยงไว้ใน (๑) (๒) และ (๓)
ข้อ ๖ ค่าแปลงสภาพของภาระผูกพันแต่ละประเภท มีดังต่อไปนี้
(๑) ภาระผูกพันที่มีค่าแปลงสภาพเป็น ๐ ได้แก่
(ก) ตั๋วเงินเพื่อเรียกเก็บ
(ข) วงเงินกู้ที่ลูกค้ายังมิได้เบิกใช้
(ค) ภาระผูกพันที่ธนาคารสามารถบอกเลิกเมื่อใดก็ได้
(ง) ภาระผูกพันของธนาคารที่คณะรัฐมนตรีมีมติให้จัดสรรเงินงบประมาณ
เพื่อชำระหนี้ให้
(จ) ภาระผูกพันอื่นที่มิได้ระบุค่าแปลงสภาพไว้ใน (๒) (๓) (๔) และ (๕)
(๒) ภาระผูกพันที่มีค่าแปลงสภาพเป็น ๐.๒ ได้แก่ ภาระผูกพันเพื่อการนำสินค้า
เข้าตามเล็ตเตอร์ออฟเครดิต ทั้งที่มีเอกสารประกอบ และยังไม่มีเอกสารประกอบ
(๓) ภาระผูกพันที่มีค่าแปลงสภาพเป็น ๐.๕ ได้แก่ ภาระผูกพันที่ขึ้นอยู่กับ
ผลการดำเนินงานของลูกค้า เช่น ค้ำประกันการรับเหมาก่อสร้าง หรือค้ำประกันการยื่นซอง
ประกวดราคา เป็นต้น
(๔) ภาระผูกพันที่มีค่าแปลงสภาพเป็น 1 ได้แก่
(ก) การรับอาวัลตั๋วเงิน รับรองตั๋วเงิน ค้ำประกันการกู้ยืมเงินและค้ำประกัน
การขาย ขายลด หรือขายช่วงลดตั๋วเงิน
(ข) การสลักหลังตั๋วเงินแบบผู้รับสลักหลังมีสิทธิไล่เบี้ย
(ค) สัญญาซื้อขายสินทรัพย์ที่ธนาคารต้องปฏิบัติตามโดยปราศจากเงื่อนไข
(๕) ภาระผูกพันสำหรับสัญญาอัตราแลกเปลี่ยนและสัญญาอัตราดอกเบี้ย
ให้กำหนดตามอายุสัญญาที่เหลือ ดังต่อไปนี้
(ก) อายุสัญญาที่เหลือไม่เกินสิบสี่วัน ทุกสัญญามีค่าแปลงสภาพเป็น ๐
(ข) อายุสัญญาที่เหลือไม่เกินหนึ่งปีมีค่าแปลงสภาพ ดังต่อไปนี้
(๑) สัญญาอัตราแลกเปลี่ยน มีค่าแปลงสภาพเป็น ๐.๐๒
(๒) สัญญาอัตราดอกเบี้ย มีค่าแปลงสภาพเป็น ๐.๐๐๕
(ค) อายุสัญญาที่เหลือตั้งแต่หนึ่งปีขึ้นไป มีค่าแปลงสภาพดังต่อไปนี้
(๑) สัญญาอัตราแลกเปลี่ยน มีค่าแปลงสภาพเป็น ๐.๐๕
(๒) สัญญาอัตราดอกเบี้ย มีค่าแปลงสภาพเป็น ๐.๐๑
ในกรณีที่ลูกค้ารายเดียวกันทำสัญญาอัตราแลกเปลี่ยนหรือสัญญาอัตราดอกเบี้ย
ทั้งทางด้านซื้อและด้านขาย ให้คูณจำนวนเงินด้านซื้อและด้านขายด้วยค่าแปลงสภาพก่อนและ
นำค่าที่ได้มาหักกลบกันแล้วจึงนำจำนวนสุทธิไปคูณกับน้ำหนักความเสี่ยงของสินทรัพย์แต่ละ
ประเภทตามที่กำหนดไว้ในข้อ ๕
ให้ไว้ ณ วันที่ ๓๐ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๓๘
ธารินทร์ นิมมานเหมินท์
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง
+-----------------------------------------------------------------------------------------------------+
หมายเหต :- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ เนื่องจากมาตรา ๒๒ แห่งพระราช
บัญญัติธนาคารเพื่อการส่งออกและนำเข้าแห่งประเทศไทย พ.ศ. 2536 บัญญัติให้ธนาคารเพื่อ
การส่งออกและนำเข้าแห่งประเทศไทยดำรงเงินกองทุนเป็นอัตราส่วนกับสินทรัพย์ หนี้สิน หรือ
ภาระผูกพันตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขที่กำหนดโดยกฎกระทรวง สมควรกำหนด
หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขให้ธนาคารเพื่อการส่งออกและนำเข้าแห่งประเทศไทยดำรงเงิน
กองทุนเป็นอัตราส่วนกับสินทรัพย์ หนี้สินหรือภาระผูกพันดังกล่าว จึงจำเป็นต้องออก
กฎกระทรวงนี้
[รก.๒๕๓๘/๑๓ก/๑๒/๓๐ มีนาคม ๒๕๓๘]