ระเบียบคณะกรรมการกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมืองแห่งชาติ
ฉบับที่ ๑๔
ว่าด้วยการจัดตั้งและจดทะเบียนกองทุนหมู่บ้าน
พ.ศ. ๒๕๕๑
เพื่อให้การจัดตั้งและจดทะเบียนกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมือง ตามพระราชบัญญัติกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมืองแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๔๗ เป็นไปอย่างเหมาะสม มีประสิทธิภาพและสอดคล้องกับระเบียบคณะกรรมการกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมืองแห่งชาติ ฉบับที่ ๑๐ ว่าด้วยการรับจดทะเบียนเป็นนิติบุคคลของกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมือง พ.ศ. ๒๕๔๙ ข้อ ๘ (๑) ข้อ ๙ อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๕ มาตรา ๘ มาตรา ๑๙ (๕) และมาตรา ๒๓ วรรคสาม แห่งพระราชบัญญัติกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมืองแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๔๗ คณะกรรมการกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมืองแห่งชาติจึงได้ออกระเบียบไว้ดังนี้
ข้อ ๑ ระเบียบนี้เรียกว่า “ระเบียบคณะกรรมการกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมืองแห่งชาติว่าด้วยการจัดตั้งและจดทะเบียนกองทุนหมู่บ้าน พ.ศ. ๒๕๕๑”
ข้อ ๒[๑] ระเบียบนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป
ข้อ ๓ ให้ผู้อำนวยการสำนักงานกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมืองแห่งชาติเป็นผู้รักษาการตามระเบียบนี้
ข้อ ๔ ในระเบียบนี้
“กองทุนหมู่บ้าน” หมายความว่า กองทุนหมู่บ้านหรือกองทุนชุมชนเมือง แล้วแต่กรณี
“หมู่บ้าน” หมายความว่า หมู่บ้านที่จัดตั้งขึ้นตามกฎหมายว่าด้วยลักษณะปกครองท้องที่
“ชุมชนเมือง” หมายความว่า ชุมชนในเทศบาล กรุงเทพมหานคร เมืองพัทยา หรือเขตพื้นที่อื่น ทั้งนี้ โดยมีขอบเขตตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขที่คณะกรรมการกำหนด
“คณะกรรมการกองทุนหมู่บ้าน” หมายความว่า คณะกรรมการกองทุนหมู่บ้าน หรือคณะกรรมการกองทุนชุมชนเมือง แล้วแต่กรณี
“กรรมการกองทุนหมู่บ้าน” หมายความว่า กรรมการในคณะกรรมการกองทุนหมู่บ้าน หรือกรรมการในคณะกรรมการกองทุนชุมชนเมือง แล้วแต่กรณี
“สมาชิก” หมายความว่า สมาชิกของกองทุนหมู่บ้าน หรือสมาชิกของกองทุนชุมชนเมืองแล้วแต่กรณี
“คณะกรรมการ” หมายความว่า คณะกรรมการกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมืองแห่งชาติ
“สำนักงาน” หมายความว่า สำนักงานกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมืองแห่งชาติ
“ผู้อำนวยการ” หมายความว่า ผู้อำนวยการสำนักงานกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมืองแห่งชาติ
“นายทะเบียนกองทุนหมู่บ้าน” หมายความว่า ผู้อำนวยการ หรือบุคคลซึ่งผู้อำนวยการมอบอำนาจ
“หนังสือสำคัญ” หมายความว่า หลักฐานที่นายทะเบียนกองทุนหมู่บ้านออกให้กองทุนหมู่บ้านที่ได้รับการจดทะเบียนถูกต้อง
“คณะกรรมการเครือข่าย” หมายความว่า คณะกรรมการเครือข่ายกองทุนหมู่บ้าน ระดับจังหวัด คณะกรรมการเครือข่ายกองทุนหมู่บ้านระดับอำเภอ คณะกรรมการเครือข่ายกองทุนหมู่บ้านระดับตำบล
“คณะอนุกรรมการ” หมายความว่า คณะอนุกรรมการสนับสนุนระดับจังหวัด และคณะอนุกรรมการสนับสนุนระดับอำเภอ
หมวด ๑
นายทะเบียนกองทุนหมู่บ้าน
ข้อ ๕ ให้ผู้อำนวยการเป็นนายทะเบียนกองทุนหมู่บ้าน
ข้อ ๖ ให้นายทะเบียน มีอำนาจหน้าที่ดังนี้
(๑) มอบอำนาจให้บุคคลทำหน้าที่แทนนายทะเบียน และ/หรือผู้ช่วยนายทะเบียนเพื่อปฏิบัติการตามระเบียบนี้ได้ตามที่เห็นสมควร
(๒) กำหนดคุณสมบัติ หลักเกณฑ์ สถานที่ เอกสารที่เกี่ยวข้องกับการจัดตั้งและจดทะเบียนนิติบุคคลกองทุนหมู่บ้าน
(๓) ออกประกาศ คำสั่งต่าง ๆ รวมทั้งแต่งตั้งพนักงานเพื่อปฏิบัติการตามระเบียบนี้
(๔) รายงานผลการดำ เนินการจัดตั้งและจดทะเบียนนิติบุคคลกองทุนหมู่บ้านต่อคณะกรรมการ
(๕) ปฏิบัติหน้าที่อื่น ๆ ตามที่คณะกรรมการมอบหมาย
หมวด ๒
การจัดตั้งกองทุนหมู่บ้าน
ข้อ ๗ ให้คณะอนุกรรมการและคณะกรรมการเครือข่ายให้การสนับสนุนสร้างความเข้าใจและสร้างการเรียนรู้ในการบริหารจัดการกองทุนหมู่บ้าน ให้เป็นไปตามระเบียบคณะกรรมการกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมืองแห่งชาติ ว่าด้วยการจัดตั้งและบริหารกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมืองแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๕๑ และระเบียบอื่น ๆ
ข้อ ๘ ในการจัดตั้งกองทุนหมู่บ้าน ให้ผู้ใหญ่บ้านเรียกประชุมหัวหน้าครัวเรือนในหมู่บ้านครัวเรือนละหนึ่งคน เพื่อเปิดเวทีชาวบ้านในการชี้แจง ทำความเข้าใจเตรียมความพร้อมและดำเนินการเลือกคณะกรรมการกองทุนหมู่บ้าน โดยมีอนุกรรมการสนับสนุนระดับอำเภอเป็นผู้ให้คำแนะนำตลอดจนสนับสนุนให้การเลือกสรรดำเนินไปด้วยความโปร่งใส บริสุทธิ์ ยุติธรรม
การประชุมตามวรรคหนึ่ง ผู้เข้ามาประชุมจะต้องมีหัวหน้าครัวเรือนจำนวนไม่น้อยกว่าสามในสี่ของครัวเรือนทั้งหมดในหมู่บ้าน ทั้งนี้ หัวหน้าครัวเรือนอาจมอบอำนาจให้ผู้แทนครัวเรือนเข้าประชุมแทนได้
เมื่อที่ประชุมกำหนดวิธีการเลือกแล้วเสร็จ ให้ผู้ใหญ่บ้านและคณะอนุกรรมการสนับสนุนระดับอำเภอสนับสนุนให้การเลือกคณะกรรมการกองทุนหมู่บ้านเป็นไปตามมติของเวทีชาวบ้าน
ในส่วนของชุมชนเมือง ให้ประธานคณะอนุกรรมการสนับสนุนระดับอำเภอ หรือระดับเขตเป็นผู้ทำหน้าที่แทนผู้ใหญ่บ้านตามวรรคแรก
ข้อ ๙ คุณสมบัติ วาระการดำรงตำแหน่ง และอำนาจหน้าที่ของคณะกรรมการกองทุนหมู่บ้านให้นำบทบัญญัติตามข้อ ๑๙ ข้อ ๒๐ ข้อ ๒๑ แห่งระเบียบคณะกรรมการกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมืองแห่งชาติ ว่าด้วยการจัดตั้งและบริหารกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมืองแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๕๑ มาใช้บังคับโดยอนุโลม
ให้คณะกรรมการกองทุนหมู่บ้านจัดทำระเบียบ ข้อบังคับกองทุนหมู่บ้าน เสนอต่อเวทีประชาคมรับรอง
ข้อ ๑๐ ให้คณะกรรมการกองทุนหมู่บ้าน รับสมัครสมาชิก และเปิดบัญชีกองทุนหมู่บ้าน (บัญชีที่ ๑) ภายใต้ชื่อบัญชี “กองทุนหมู่บ้านหรือกองทุนชุมชนเมืองแล้วแต่กรณี (ชื่อบ้านหรือชื่อชุมชน...........................หมู่ที่............ตำบล/แขวง........................อำเภอ/เขต............................ จังหวัด.....................)” ไว้กับธนาคาร เพื่อรับโอนเงินที่ได้รับจัดสรรจากคณะกรรมการ และเปิดบัญชีเงินสะสม (บัญชีที่ ๒) เพื่อรองรับเงินฝากของสมาชิก
หมวด ๓
การจัดการความรู้และการพิจารณาความพร้อม
ข้อ ๑๑ ให้คณะอนุกรรมการและคณะกรรมการเครือข่าย ให้การสนับสนุนคณะกรรมการกองทุนหมู่บ้าน ในการเรียนรู้ด้านปรัชญา วัตถุประสงค์ และการบริหารจัดการกองทุนหมู่บ้าน เพื่อให้เกิดความรู้ ความเข้าใจ และทักษะอันเป็นพื้นฐานความพร้อมของการบริหารจัดการกองทุนและการจดทะเบียนกองทุนหมู่บ้านต่อนายทะเบียน
ข้อ ๑๒ ให้คณะอนุกรรมการพิจารณาความพร้อมของกองทุนหมู่บ้าน ให้คำนึงถึงหลักการ ดังนี้
(๑) ความพร้อม ความเข้าใจ และการมีส่วนร่วมของประชาชนในหมู่บ้านรวมทั้งการแสดงออกอย่างชัดเจนซึ่งความพร้อมในการเข้าร่วมบริหารจัดการกองทุนหมู่บ้านและการควบคุมดูแลกันเองในการใช้ประโยชน์จากกองทุนหมู่บ้านของประชาชนในกองทุนหมู่บ้าน
(๒) ความพร้อมของคณะกรรมการกองทุนหมู่บ้านที่เป็นความพร้อมของบุคคลด้านความรู้และประสบการณ์ในการบริหารกองทุนทางสังคมของหมู่บ้าน เช่น กลุ่มออมทรัพย์ธนาคารหมู่บ้าน กองทุนอาชีพและกองทุนสวัสดิการ และความพร้อมในการเข้าบริหารจัดการกองทุนหมู่บ้าน
(๓) การบริหารจัดการกองทุนหมู่บ้านที่สอดรับและเกื้อกูลกันในส่วนเงินอุดหนุนจากกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมืองแห่งชาติและกองทุนทางสังคมหรือกองทุนที่หน่วยงานราชการจัดตั้งขึ้น
(๔) การมีระบบการตรวจสอบระบบบัญชีและการประเมินผลการปฏิบัติงานของคณะกรรมการกองทุนหมู่บ้านโดยสมาชิก และมีตัวชี้วัดประสิทธิภาพการดำเนินกิจกรรมของกองทุนหมู่บ้าน ทั้งในด้านเศรษฐกิจ สังคม และการพึ่งพาตนเอง เพื่อความโปร่งใสและมีประสิทธิภาพสูงสุด
(๕) บทบาทหน้าที่ของคณะกรรมการและสมาชิกในการกู้เงินเกี่ยวกับระเบียบของคณะกรรมการกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมืองแห่งชาติ ว่าด้วยการจัดตั้งและบริหารกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมืองแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๕๑ และระเบียบของกองทุนหมู่บ้าน เพื่อให้ทราบถึงหลักการบริหารจัดการกองทุนหมู่บ้านที่ถูกต้อง
(๖) กองทุนหมู่บ้านมีการเรียนรู้ด้านการออมเงิน สวัสดิการ สวัสดิภาพ เพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตของสมาชิกและประชาชนในหมู่บ้าน
ข้อ ๑๓ กองทุนหมู่บ้านที่ผ่านการเตรียมความพร้อม ตามมาตรฐาน หลักเกณฑ์และวิธีการของนายทะเบียนที่กำหนด ให้คณะกรรมการกองทุนหมู่บ้านหรือผู้ที่ได้รับมอบหมายยื่นขอจัดตั้งและจดทะเบียนกองทุนหมู่บ้านต่อนายทะเบียน ณ สถานที่ที่นายทะเบียนกำหนด พร้อมแนบเอกสารหลักฐานประกอบคำขอยื่นจดทะเบียน ดังนี้
(๑) ชื่อกองทุนหมู่บ้านและรหัสกองทุนหมู่บ้าน
(๒) สำเนาสมุดบัญชีกองทุนหมู่บ้าน (บัญชีที่ ๑) และบัญชีเงินสะสม (บัญชีที่ ๒)
(๓) สำเนาระเบียบ หรือข้อบังคับของกองทุนหมู่บ้าน
(๔) บัญชีรายชื่อคณะกรรมการกองทุนหมู่บ้าน
(๕) บัญชีรายชื่อสมาชิกกองทุนหมู่บ้าน
(๖) สำเนารายงานการประชุมเวทีประชาคม
(๗) แผนการดำเนินการเกี่ยวกับกิจกรรมของกองทุนหมู่บ้าน
(๘) แผนที่แสดงที่ตั้งของที่ทำการกองทุนหมู่บ้าน
นอกจากเอกสารหลักฐานประกอบคำขอทะเบียนดังกล่าวแล้ว กองทุนหมู่บ้านจะต้องแนบเอกสารหลักฐานเพิ่มเติมตามที่นายทะเบียนกำหนด
ข้อ ๑๔ เมื่อนายทะเบียนได้รับคำขอพร้อมเอกสารหลักฐานที่ถูกต้อง ครบถ้วนแล้วให้พิจารณาการขอจัดตั้งและจดทะเบียนให้เสร็จภายใน ๓๐ วัน นับตั้งแต่วันที่ได้รับคำขอและให้ปิดประกาศรายชื่อกองทุนหมู่บ้านที่ได้รับการจัดตั้งและจดทะเบียน ณ สำนักงานรับจัดตั้งและจดทะเบียนนั้น
กรณีนายทะเบียนตรวจพบว่าเอกสารหลักฐานการจัดตั้งและจดทะเบียนไม่ถูกต้อง ซึ่งนายทะเบียนตรวจสอบแล้วเห็นว่าเป็นการผิดพลาดที่มิใช่ในสาระสำคัญ ให้นายทะเบียนมีอำนาจแก้ไข
ข้อ ๑๕ กองทุนหมู่บ้านใดขาดเอกสารหลักฐานที่เป็นสาระสำคัญอย่างหนึ่งอย่างใดให้นายทะเบียนแจ้งให้ผู้ยื่นคำขอจดทะเบียนทราบภายใน ๓๐ วัน นับแต่วันที่ตรวจพบเพื่อแก้ไขให้ครบถ้วนถูกต้อง
ข้อ ๑๖ ให้นายทะเบียนออกหนังสือสำคัญแสดงการเป็นนิติบุคคลให้แก่กองทุนหมู่บ้านที่ได้รับการจัดตั้งและจดทะเบียนแล้ว
หมวด ๔
การจัดสรรเงินกองทุนหมู่บ้าน
ข้อ ๑๗ เมื่อกองทุนหมู่บ้านที่ได้รับการจัดตั้งและจดทะเบียนกองทุนหมู่บ้านแล้ว ให้คณะกรรมการจัดสรรเงินจากกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมืองแห่งชาติ ไปยังบัญชีกองทุนหมู่บ้านแห่งระเบียบนี้ บัญชีละหนึ่งล้านบาทภายในระยะเวลาสามสิบวันนับแต่วันที่ได้รับแจ้งเป็นหนังสือจากคณะอนุกรรมการสนับสนุนระดับจังหวัด
ในกรณีคณะกรรมการไม่สามารถจัดสรรเงินให้เสร็จสิ้นภายในระยะเวลาที่กำหนดตามวรรคหนึ่งให้ขยายระยะเวลาต่อได้อีกไม่เกินสิบห้าวัน
ข้อ ๑๘ กองทุนหมู่บ้านเมื่อได้รับจัดสรรเงินแล้ว เงินหนึ่งล้านบาทที่คณะกรรมการจัดสรรให้นั้นให้ถือว่าเป็นเงินของรัฐที่มอบหมายให้กองทุนหมู่บ้านเป็นผู้บริหารจัดการ ภายใต้ระเบียบที่คณะกรรมการกำหนด
ประกาศ ณ วันที่ ๑๑ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๕๑
สุรพงษ์ สืบวงศ์ลี
ประธานกรรมการกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมืองแห่งชาติ
วัชศักดิ์/ผู้จัดทำ
๗ กรกฎาคม ๒๕๕๑